Vorige zomer mijmerden we over de zin en onzin van een door elk kantoor weer anders toegepaste paytrimoniumtaks en waren we benieuwd naar hoe de taks verder zou evolueren. 

Hier is een bevattelijke samenvatting van het arrest 159/2025 van het Grondwettelijk Hof (4 december 2025) over de hervorming van de patrimoniumtaks voor vzw’s, ivzw’s en private stichtingen: 

Kern van de zaak

• Sinds de wet van 28 december 2023 moeten vzw’s, ivzw’s en private stichtingen jaarlijks een taks tot vergoeding van de successierechten (de “patrimoniumtaks”) betalen op al hun bezittingen.
• Voor organisaties in bepaalde sectoren (zorg, sport, onderwijs, cultuur, erkende maatwerkbedrijven, medische huizen, erkende dierenasielen, enz.) werd de belastbare grondslag verminderd met 62,3%.
• Het tarief van de taks is progressief:
  • 0 % op de eerste € 50 000
  • 0,15 % op € 50 000,01 – € 250 000
  • 0,30 % op € 250 000,01 – € 500 000
  • 0,45 % boven € 500 000

 Wat oordeelde het Grondwettelijk Hof?

1.    Bevoegdheid

• De federale overheid mag deze taks invoeren.
• Er is geen schending van de bevoegdheidsverdeling tussen federale en gewestelijke overheden.
• Ook het beginsel van federale loyauteit is gerespecteerd: de taks hindert de gewesten niet in hun eigen bevoegdheden (zoals successierechten of onroerende voorheffing).

2.    Gelijkheid en niet-discriminatie

• Het Hof vindt het discriminerend dat de vermindering van 62,3 % enkel geldt voor bepaalde sectoren.
• De redenen die de wetgever aanhaalt (zoals steun aan zorg, onderwijs of cultuur) kunnen niet objectief verantwoorden waarom andere vzw’s (zoals armoedebestrijding, milieu, religieuze instellingen, internationale solidariteit …) dat voordeel niet krijgen.
• → Besluit: de sectorale vermindering is ongrondwettig.

3.    Tijdelijke geldigheid

• Om te vermijden dat plots extra belastingen moeten worden betaald, handhaaft het Hof de regeling tot 31 december 2026.
• De federale wetgever krijgt dus tijd om een nieuwe, grondwettige regeling uit te werken.

 Gevolgen voor vzw’s, ivzw’s en stichtingen

• Tot eind 2026 blijft de huidige regeling (met de 62,3 % vermindering) van kracht.
• Daarna moet een nieuwe wet bepalen hoe de patrimoniumtaks berekend wordt.
• Het is mogelijk dat de vermindering wordt uitgebreid naar alle vzw’s, of dat ze volledig verdwijnt.