Vrijwilligerswerk in cijfers
Het frustreerde ons al een aantal jaren, als accountantsbureau dat enkel en alleen voor non-profitorganisaties werkt: vele organisaties draaien voor een (groot) stuk op vrijwilligers, maar dit is ongeteld, ongemeten, en dus onzichtbaar naar de buitenwereld toe.
Vanuit onze financiële insteek redeneerden we dat als je het vrijwilligerswerk in centen zou kunnen vertalen, de ijsberg minstens met zijn top boven het water kan komen uitsteken.
Dankzij Senior Wetenschappelijk Medewerker Christophe Vanhee van de Rijksuniversiteit Gent, tevens directeur van vormingscentrum FEB-Academy (*), ontdekten we dat bijvoorbeeld in Frankrijk de waarde van vrijwilligers in de boekhoudkundige verslaggeving wordt opgenomen, gemeten aan een gemiddeld loon. Zo kan de aandachtige lezer opmerken dat ogenschijnlijk bescheiden organisaties door het vrijwilligerswerk in de feiten kleine non-profit KMO’s zijn. De vrijwillige medewerkers worden weliswaar niet verloond, maar zij dragen wel bij aan de impact die een organisatie heeft in het steven naar haar maatschappelijk doel.
We besloten bij de jaarafsluiting van het boekjaar 2024, om experimenteel aan onze 600 non-profitklanten te vragen om hun vrijwilligersuren te turven en aan ons door te geven. Zo konden wij deze uren, aan een gemiddelde uurpijs gerekend, opnemen in de toelichting van hun jaarrekening.
En zo geschiedde. Ongeveer een kwart van onze klanten wilde meewerken, en bevestigden wat we eigenlijk al lang wisten. Hoe bescheiden ook, je krijgt een beter beeld van wat een non-profitorganisatie in werkelijkheid vaak is en dat is niet in cijfers te vatten als je de mensen die belangeloos maatschappelijke meerwaarde creëren niet meetelt.
Een voorbeeld uit onze eigen stad Leuven.
Muziektempel Het Depot vzw (*) is een bruisend centrum voor gevestigde en beginnende bands. Het geld dat wordt overgehouden aan de gevestigde waarden, wordt in het jong opkomend geweld en in minder voor de hand liggende muziek geherinvesteerd.
Hoe zou het beeld van Het Depot zijn als we een jaar vrijwilligerswerk in kaart brengen?
In 2024:
- Kon er gerekend worden op ongeveer 300 individuele vrijwilligers;
- Gemiddeld presteert een vrijwilliger 40 onbetaalde uren;
- Aan een uurkost (in België, echt wel het minimum): 20 EUR/uur (*);
- Wat aan Het Depot ongeveer 300.000 EUR extra zou hebben gekost;
- Wat gelijk staat aan 4 tot 5 FTE’s…
Wat zou betekend hebben: minder optredens, duurdere tickets, extra werklast voor de bezoldigde medewerkers, een probleem voor de levensvatbaarheid van de vzw.
Dit is maar één voorbeeld, maar pas dit eens even toe op grotere organisaties.
Op pagina 21 van het jaarverslag van de Federatie van Tele-Onthaal vzw (*) 2024 lezen we: “De inzet van vrijwilligers is gelijk aan de inzet van meer dan 74 beroepskrachten indien de hulpverlening door betaalde krachten zou gebeuren”.
Wij dragen alvast verder ons steentje bij aan het zichtbaar maken van het vrijwilligerswerk in de samenleving, want zoals Eva Hambach van het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk (*) het verwoordde op onze DKP in Kleur-studiedag (*) in November 2025: “Men becijfert vrijwilligers niet, maar ze zijn wel heel veel waard voor organisaties, en het wordt wel eens tijd dat we dat zichtbaar maken. Want we zien dat wat niet geteld wordt, vaak niet meetelt”.
Feb Academy: Homepagina | FEB Academy
Het Depot Leuven: Het Depot
Statbel: be.STAT
Jaarverslag Federatie van Tele-Onthaal: Jaarverslag-2024-klemtonen-en-factsheets.pdf
Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk: Home - Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk
DKP in Kleur: Dit was DKP in Kleur LIVE 2025
De berekening van de Federatie van Tele-Onthaal:
